Adet öncesi belirtiler, regl gören kişilerin büyük bir kısmını etkiliyor ve sağlıkta en rahat geçiştirilen deneyimlerden biri olmayı sürdürüyor. "PMS'tir geçer" cümlesi, işe yarayacak pek çok yardımı geciktirdi.
Ne oluyor?
Ovulasyondan sonra progesteron yükselir; gebelik oluşmazsa kanamadan önceki son günlerde hem progesteron hem östrojen düşer. Belirtiler bu düşüşü takip eder. Bugünkü anlayış, hormon seviyelerinin anormal olduğu değil; bazı kişilerin bu normal dalgalanmaya daha duyarlı olduğu yönünde.
Tipik belirtiler, türlerine göre
| Tür | Sık görülenler |
|---|---|
| Fiziksel | Şişkinlik, göğüs hassasiyeti, baş ağrısı, kramp, eklem ağrısı, yorgunluk |
| Duygudurum | Sinirlilik, düşük ruh hâli, kaygı, ağlamaklılık, sese tahammülün azalması |
| Davranışsal | İştah değişimi ve krizler, bozulan uyku, plan yapmaya sabrın azalması |
Genelde kanamadan önceki bir hafta civarında ortaya çıkar ve regl başladıktan birkaç gün sonra geçer. Bu zamanlama tanımlayıcı özelliktir; ay boyunca süren belirtiler başka bir şeydir ve doktorla farklı bir görüşmeyi hak eder.
Kanıtı makul olanlar
- Düzenli aerobik egzersiz. Duygudurum belirtileri dahil, belirti şiddetinin azalmasıyla tutarlı biçimde ilişkili. Hafif tempo da sayılır.
- Uykuyu korumak. Luteal evrede uyku genelde daha yüzeyseldir; kısa uyku ise sinirliliği ve ağrı duyarlılığını artırır. Yani savunmaya değer, katlanarak büyüyen bir etken.
- Ağrı yönetimi. Reçetesiz iltihap önleyici ağrı kesiciler pek çok kişide kramp ve baş ağrısı için etkilidir — kullanım talimatına uyarak ve başka ilaç kullanıyorsan eczacına veya doktoruna danışarak.
- Alkolü azaltmak. Tam da ikisinin kırılgan olduğu dönemde uykuyu ve ruh hâlini bozuyor.
- Kayıt tutmak. İki-üç döngü kaydı, "sebepsiz kötü günleri" plan yapabileceğin öngörülebilir bir kalıba çeviriyor; bu bile sıkıntıyı azaltıyor.
Bazı takviyeler — kalsiyum ve B6 vitamini gibi — literatürde karışık ve mütevazı sonuçlarla yer alıyor. Denemek istersen ürün üstüne ürün yığmak yerine dozu eczacın veya doktorunla konuş.
Kiva'nın notu
Regl öncesi iştahın artması fizyolojidir, zayıflık değil. Buna doğru düzgün öğünlerle hazırlanmak, direnip sonra tıkınmaktan daha iyi çalışıyor.
Ne zaman doktora gitmeli?
Duygudurum belirtilerin işini veya ilişkilerini bozacak kadar şiddetliyse, umutsuzluk ya da kendine zarar verme düşüncelerin varsa, ağrı seni işlevsiz bırakıyorsa, belirtiler ay boyunca sürüyorsa ya da kalıp aniden değiştiyse bir sağlık çalışanına başvur. PMDD ve ağır PMS tanınmış durumlardır, etkili tedavileri vardır — sessizce katlanılacak şeyler değildir.
Sık sorulan sorular
Adet öncesi belirtiler ne zaman başlar?
Genellikle luteal evrede, yani ovulasyon ile kanamanın başlangıcı arasındaki günlerde başlar ve regl başladıktan sonraki birkaç gün içinde hafifler.
Adet öncesi belirtilere ne iyi gelir?
Düzenli hareket, uykuyu korumak, alkolü sınırlamak ve uygun olduğunda reçetesiz ağrı kesicilerle ağrıyı yönetmek makul desteğe sahip yaklaşımlardır. Bazı kişilerde doktorun önereceği tedaviler belirgin fayda sağlar.
PMS ile PMDD arasındaki fark nedir?
PMDD; sinirlilik, düşük ruh hâli, kaygı ve umutsuzluk gibi duygudurum belirtilerinin işi veya ilişkileri bozacak kadar şiddetli olduğu ağır bir biçimdir. Tanınmış bir durumdur, etkili tedavileri vardır ve bir doktor tarafından değerlendirilmelidir.